مرتضى مطهرى

873

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

مطلع دعوت پيغمبر بود ، [ اولين بار كه ] در ميان مردم ظاهر شد آن جمله‌اى كه به مردم گفت چه بود ؟ يك امر اعتقادى بود ، از يك اعتقاد شروع كرد : قولوا لا الهَ الَّا اللَّهُ تُفْلِحوا . همان رَبَّكَ فَكَبِّرْ است . ايّها النّاس ! بگوييد لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ تا رستگار بشويد . پس دعوتش را از عوض كردن فكر مردم شروع كرد ، از توحيد شروع كرد . دعوتها از يك نظر مثل كتابها يا مقاله‌ها يا قصيده‌هاست . مىگويند در بلاغت ، حسن ابتدا و حسن ختام خيلى اهميت دارد . اينكه مثلًا شاعر وقتى كه مىخواهد شعرش را شروع كند با چه جمله‌اى آغاز كند . آن جمله بايد برايش خيلى ارزش داشته باشد ، كما اينكه آن جمله‌اى هم كه با آن پايان مىدهد بايد يك برجستگى خاصى داشته باشد . يك دعوت هم اين گونه است . ابتدا كه ظاهر مىشود با چه چهره‌اى ظاهر بشود ؟ اولين چيزى كه به آن چهره مىدهد چيست ؟ وَ رَبَّكَ فَكَبِّرْ : خدا . لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ نفى هر معبودى غير از خدا و اثبات خدا : جز خدا معبودى نيست . تا اينجا آياتِ مربوط به دعوت رسول اكرم بود كه باز هم آيات در قرآن هست ، شايد به ذهن خودم بيايد ، به ذهن شما هم بيايد ، اگر آمد بگوييد كه همهء اينها را جمع كنيم . و ديگر آياتى است كه قرآن از زبان پيغمبران ديگر و دعوت پيغمبران ديگر نقل مىكند . نوح كه با قوم خودش مواجه شد با چه مواجه شد ، چگونه دعوت خودش را آغاز كرد . ابراهيم كه با قوم خودش مواجه شد روى چه مسائلى تكيه كرد ؟ موسى ، عيسى ، صالح ، هود و يونس و پيغمبران ديگر همين‌طور . براى اين جهت اگر ما بخواهيم همهء آيات قرآن را استقصا كنيم البته كار خوبى است ولى شايد خيلى وقت از ما بگيرد و شايد فرصت هم نداشته باشيم ولى فعلًا ما مىتوانيم به عنوان نمونه سورة الشعراء را مطرح كنيم . سورة الشعراء در ميان سوره‌هاى قرآن از نظر اينكه دعوت انبيا را خلاصه كرده [ بى بديل است ] كه هر پيغمبرى آمد در قوم خودش چه گفت و چه امر مشتركى است كه همهء پيغمبرها آمدند به آن امر مشترك دعوت كردند و در عين حال هر پيغمبرى در دعوتش روى يك امر خاصى تكيه كرده كه آن پيغمبر ديگر نكرده چون هر پيغمبرى در زمان خودش با يك مسئلهء خاصى مواجه بوده است .